TARİHİMİZ

Anadolu'nun en eski yerleşim yerlerinden olan Yozgat'ın yerleşim dönemlerini kronolojik sıra ile verecek olursak, Yozgat'ın tarihini 2 ayrı bölümde incelememiz gerekir.

YAZILI TARİH ÖNCESİ:
Alişar ve Mercimek tepede yapılan kazılarla ilk Tunç Çağa ait eserler bulunmuştur.

YAZILI TARİH:
Yozgat'ın yazılı tarihi ilk Tunç Çağ sonrasında M.Ö 2000'de başlar. Yozgatta sırası ile;

M.Ö 1650 - M.Ö 1460 Eski Hitit Krallığı Dönemi
M.Ö 1460 - M.Ö 1170 Hitit İmparatorluğu Dönemi
M.Ö 1170 - M.Ö 676 Frigler Dönemi
M.Ö 676 - M.Ö 600 Kimmerler Dönemi
M.Ö 600 - M.Ö 546 Lidyalılar Dönemi
M.Ö 546 - M.Ö 334 Kimmerler Dönemi
M.Ö 334 - M.Ö 285 Büyük İskender Dönemi
M.Ö 285 - M.Ö 85 Galatlar Dönemi
M.Ö 85 - M.S 395 Roma İmparatorluğu Dönemi
M.S 395 - M.S 1075 Bizanslılar Dönemi
M.S 1075 - M.S 1318 Anadolu Selçukluları Dönemi
M.S 1318 - M.S 1398 Beylikler Dönemi
M.S 1408 - M.S 1923 Osmanlı İmparatorluğu Dönemi yaşanmıştır.

YOZGAT HAKKINDA

Yozgat il alanı, İç Anadolu Bölgesi'nin Orta Kızılırmak Havzası ile Karadeniz Bölgesi'nin Çekerek Havzasına girer. 14.123 kilometre²'lik bir alan kapsayan il toprakları 34 02' ve 36 09' doğu boylamlarıyla, 38 54' ve 40 15' kuzey enlemleri arasında bulunmaktadır. Bozok Platosu'nun yüksek tepelerinden birinin eteğinde kurulmuş olan il merkezinin yükseltisi 1320 metredir.
Yozgat İç Anadolu Bölgesi'nin Orta Kızılırmak bölümünde, Bozok Platosu üzerinde yer almaktadır. Kuzeyde; Çorum, Amasya, Tokat, Doğuda; Sivas, Güneyde; Kayseri, Nevşehir, Batıda; Kırşehir ve Kırıkkale illeri ile çevrilidir.
İlin doğu-batı uç noktaları arasındaki kuş uçuşu uzaklık 216 kilometre, kuzey-güney uç noktaları arasındaki uzaklık 144 kilometredir. Yozgat alan bakımından Türkiye'nin 15. ilidir.
Yozgat'ın merkez ilçe dahil olmak üzere toplam 14 ilçesi vardır. Bunlar; Akdağmadeni, Aydıncık, Boğazlıyan, Çandır, Çayıralan, Çekerek, Kadışehri, Saraykent, Sarıkaya, Sorgun, Şefaatli, Yenifakılı, Yerköy ve Merkez İlçedir.
 İklim, Bitki Örtüsü, Sıcaklık, Yağış, Rüzgar, Nem, Basınç

İKLİM:
İlde İç Anadolu Bölgesi'nin karasal iklimi egemendir. İl alanının önemli bir bölümünü kaplayan bozok platosu, güney ve kuzey Anadolu dağ sistemleriyle deniz etkilerine kapatılmıştır. Bu nedenle yazla kış ve geceyle gündüz arasındaki ısı farkları yüksektir. Bu sert iklim koşulları Yeşilırmak havzasına giren Çekerek Vadisinde biraz yumuşamaktadır. Bu kesimlerde az da olsa Karadeniz ardı iklim etkisi görülür.

BİTKİ ÖRTÜSÜ:
İl yüzeyinin %9'u ormanla kaplıdır. Kurak iklimin sonucu tabii bitki örtüsü bozkır halindedir. İlin ormanlık yöreleri daha çok Akdağmadeni ve Çekerek ilçelerinde bulunmaktadır.

SICAKLIK:
Yozgat ilinde en sıcak geçen aylar Temmuz ve Ağustos, en soğuk geçen aylar ise Ocak ve Şubat'tır. İlde yıllık ortalama sıcaklık 8.8 derecedir. Ortalama güneşleme süresi açısından Temmuz ve Ağustos ayları en yüksek değerlere sahiptir.

YAĞIŞ:
İl karasal iklim kuşağında yer aldığından az yağış alır. İlde yıllık yağış ortalaması 538.5 mm3'dür. En çok yağış Aralık ve Ocak aylarında, en az yağış ise Temmuz ve Ağustos aylarında olmaktadır.

RÜZGAR:
İlde hakim rüzgar Kuzeydoğu rüzgarlarıdır. Daha çok sohbahar mevsiminde Kuzeydoğudan esen Poyraz rüzgarları çok etkilidir. Güneybatıdan esen ılık rüzgarlar hem kar eritici, hem de ilkbaharda yağmur getirici rüzgarlardır.

NİSPİ NEM:
Yozgat ilinde ortalama nispi nem %66'dır. En yüksek değer 5.78 ile Aralık ve Ocak aylarında, en düşük değer ise %55 ve %54 ile Temmuz ve Ağustos aylarıdır.

BASINÇ:
İlde ortalama basınç 869.0 mb'dır. Basınç ortalamasının en yüksek olduğu ay 870.9 ile Eylül ayıdır.

YOZGAT İSMİ NEREDEN GELİYOR

İlin asıl adı BOZOK olup zamanla Yozgat olarak değiştirilmiştir. Oğuzların BOZOK koluna mensup Türkmenlerin bu bölgeye akınıyla birlikte yöre BOZOK ismiyle anılmıştır. 1800'lü yıllara doğru bu ismin yanı sıra YOZGAT adı da telaffuz edilmiştir.

Yozgat adının kaynağı konusunda ise değişik söylentiler ileri sürülmektedir.
Türkmenler ot'a yoz derler. Horasan'dan gelip Çapanoğlu Aşireti bu bölgeye geldiklerinde yemyeşil uzanıp giden bir otlakla karşılaşınca sürülerini bu otlağa bırakıp çadırlarını kurmuşlardır. Zamanla çadırların yerini taş ve kerpiç binalar almış ve küçük bir kasaba meydana gelmiştir. Türkmenler bu kasabaya Yoz Kant (Otlak Kenti) ismini vermişlerdir. Zamanla bu kelime Yozgat olarak halk diline yerleşmiştir.
Yozgat ili ile ilgili efsane şöyledir: Çapanoğlu aşireti henüz Yozgat bölgesine varmış, sürüler otlağa bırakılmıştı. Çadırların yanında aşiretin en yaşlısı Cabbar Ağa koyunlarını otlatırken bir yandan da elinde tespih kalben zikrederken, nur yüzlü ak sakallı bir bir derviş Cabbar Ağa'dan su istedi "Suyum yok ama buz gibi bir bakraç süt var. Az önce gelinim Gülsüm Hatun getirdi. Kabul edersen çok sevinirim." dedi. Nur yüzlü zat oturdu ve üç nefeste bütün bakraç sütü içince Cabbar Ağa hepsini içtiği için çok memnun oldu.
Nur yüzlü zat Cabbar Ağa'nın sırtını okşadı ve "Gönlü gani, mülkün de fâni olsun. Yozuna yoz katılsın, köyün oban Yozkent olsun." dedi ve kayboldu. Bakraç içinde süt ise eksilmemiş halde duruyordu. Bu hâdiseyi, Aşiret Beylerine anlattı ve hepsi bu zatın Hızır aleyhisselâm olduğuna inandılar ve bulundukları yerde kalarak Yozkent kurmaya karar verdiler.
Efsanenin diğer bir söylentisine göre de: Aşiret Reisi Ömer Cabbar Ağa'nın yüzü çopurdu. Bu yüzden kendisine Çopur veya Çapar Koca derlerdi. Söylentiye göre Cabbar Ağa, sürülerini bir yaz günü yaylakta otlatırken karşısına Hızır (AS) çıkıyor ve davar sahibi Cabbar Ağa'dan içmek için süt istiyor. Güler yüzlü Ömer Ağa hemen misafirine ikramda kusur etmeyerek, gönül hoşluğu ile sütü ikram eder. Hızır (AS) sütü içtikten sonra çok memnun kalır ve Cabbar Ağa'ya "Çobanoğlu, yozuna yoz katılsın, memleketinin adı Yoz-Kat olsun" diyor. Bu sözü söyleyerek kayboluyor. Temeli böyle olan Yoz-Kat söylene söylene Yozgat halini alıyor
Başka bir rivayete göre Yozgat Saray Köyü'nden itibaren aşağıdan yukarıya doğru kat kat yükselmektedir. Bu kat kat yükselişindin ve rakımının yüksekliğinden dolayı önceleri Yüz kat denmiş, zamanla bu isim söylene söylene Yozgat halini almıştır.
İsmin kaynağı hakkında her ne kadar tatmin edici bir bilgi yoksa da uzun yıllar bu havalinin böyle anıldığı bilinmektedir
Birinci Büyük Millet Meclisinde Kütahya Mebusu Cemil Bey tarafından verilen bir takrir ile Yozgat ismi Bozok olarak değiştirilmiş, bilahare 23 Haziran 1927 tarihinde Bozok Mebusu Süleyman Sırrı (İÇÖZ) Bey ve arkadaşlarının verdiği bir takrirle Bozok ismi tekrar Yozgat olarak değiştirilmiştir.